Gazetowe archiwalia: Gospodarka w przededniu wojny

"Codzienna Gazeta Handlowa" to dziennik nastawiający się na sprawy - dziś byśmy powiedzieli - biznesowe. Ale w sierpniu 1939 roku nie dało się nie zauważać na jego łamach symptomów zbliżającej się wojny

Na pierwszej stronie, prócz dużej analizy pt. "Przestroga i analiza faktów lat 1914-1939", dotyczącej Rzeszy, pojawiają się np. notki typu: "Wielkie zamówienie wojskowe Rumunii we Włoszech. Niemcy niezadowolone z konkurencji przemysłu italskiego!", w których donoszono: "Bukareszt. W tutejszych kołach gospodarczych z dużym zainteresowaniem komentowana jest wiadomość o ostatnich wielkich zamówieniach z zakresu materiału wojskowego dokonanych przez Rumunię w Italii. Sprawa dostaw wojskowych dla Rumunii skomplikowała się po zagarnięciu Czechosłowacji przez Niemcy. Rząd rumuński miał cały szereg umów z Czechosłowacją w zakresie dostaw broni ze znanych zakładów Skody (...). W takim stanie rzeczy Rumunia rozpoczęła starania o zaopatrzenie swej armii w nowoczesny sprzęt na innych rynkach, i wedle informacji z poważnych kół tutejszych, ostatnio podpisane zostały umowy z Italią. Ten fakt (...) wywołał w kołach niemieckich niesłychane niezadowolenie. Delegaci niemieckich czynników gospodarczych oficjalnych w Bukareszcie posuwali się w związku z tymi wydarzeniami w rozmowach wprost do pogróżek, a nacisk polityczny Niemiec wyraził się w zaostrzeniu nastrojów antyrumuńskich zarówno od strony bułgarskiej Dobrudży, jak i od strony węgierskiej, która w ostatnich czasach jest intensywnie fortyfikowana przez władze rumuńskie, by zabezpieczyć się przed wszelkimi niespodziankami. Fakt głębokich antagonizmów pomiędzy członkami "osi" nawet na odcinku wybitnie gospodarczym, świadczy na jak kruchych podstawach oparta jest współpraca ściślejsza gospodarcza "osi", mimo intensywnych wysiłków politycznego uzgadniania "frontu" w rozmowach salzburskich hr. Ciano i min. Ribbentropa".

Nie brakuje w "Codziennej Gazecie Handlowej" licznych notek o planach dotyczących handlu między Polską a innymi państwami: "Dowiadujemy się, iż od władz administracyjnych wpłynęło cały szereg podań ze strony czeskich fachowców o zezwolenie na pobyt u nas w kraju oraz prawo do pracy. Obok podań kupieckich figurują również podania techników głównie z przemysłu galanteryjnego i szklanego". W innej z kolei czytamy: "W najbliższych dniach rozpoczynają się rozmowy gospodarcze z Danią w sprawie zawarcia nowego układu kontyngentowego na bieżący rok gospodarczy. Obie strony prowadzą prace przygotowawcze, mające na celu umożliwienie rozbudowania dotychczasowej wymiany towarowej. Między innymi bawiła w Polsce reprezentacja duńskiego przemysłu wytwarzającego maszyny mleczarskie, która przeprowadziła rozmowy na temat dopuszczenia na rynek polski duńskich wyrobów przemysłu mleczarskiego". Widać więc, że nikt nie zdawał sobie sprawy z tego, co wydarzy się za niespełna trzy tygodnie...

To jeden z tytułów, które do naszej redakcji przyniósł - zapakowane w solidne kartonowe pudło - Roman Mirosławski. Wydobył je ze składnicy makulatury jeszcze w latach 70. Później leżały u niego w mieszkaniu. W każdy piątek prezentujemy kolejny z tytułów.

Gospodarka w skrócie

** Wzrost zainteresowania w Anglii towarem polskim. Zawarcie porozumienia polsko-angielskiego w sprawie kredytów towarowych spowodowało nową falę zapytań ze strony kupców angielskich w sprawie możliwości dokonywania u nas zakupów tych towarów, które dotychczas nabywane były w Niemczech lub w Czechosłowacji. Zgłoszenia te napływają zarówno do radcy Handlowego Ambasady Brytyjskiej w Warszawie oraz do polsko-angielskiej izby handlowej.

** Produkcja przemysłu garbarskiego. Zestawienie produkcji przemysłu garbarskiego w pierwszych czterech miesiącach b.r. dla poszczególnych rodzajów skór jest następujące: skóry podeszwowe - 6184 ton o wartości 22.757 tys. zł, krupony pasowe - 170 ton za 1.172 tys. zł, blanki pasmowe i rymarskie - 165 ton za 1.141 tys. zł, faledry i juchty - 297 ton za 2.006 tys. zł, skórki cielęce (ssaki) - 412 tys. mtr. kw. za 6.601 tys. zł, lakiery 27,9 tys. mtr. kw wartości 444 tys. zł.

** Wywóz jaj w czerwcu. W czerwcu r.b. wywieziono ogółem 37.360 q. jaj za 3.878 tys. zł. Wywóz był kierowany głównie do Anglii (80%) oraz w mniejszych ilościach do Włoch (7,3%), Szwajcarii (4,6%), Niemiec (4,1%) i Argentyny (4%).

Na widowni wewnętrznej

** Pan Prezydent Rzeczypospolitej podejmował wczoraj na Zamku Królewskim w Warszawie bawiącego od kilku dni w Polsce amerykańskiego ministra Poczt i Telegrafów Farleya.

** Pan Prezes Rady Ministrów gen. Sławoj-Składkowski przeprowadził na terenie województwa krakowskiego w powiecie jasielskim inspekcję miejscowych urzędów oraz zapoznał się z życiem gospodarczym powiatu.

** Minister Spraw Wojskowych zarządził dodatkowy zaciąg ochotniczy do marynarki wojennej. Termin wnoszenia podań upływa dnia 15 września b.r.

** W stanie zdrowia ks. metropolity wileńskiego Jabłrzykowskiego nastąpiło niespodziewane pogorszenie.

** Wojciech Korfanty przebywa w dalszym ciągu w lecznicy Św. Józefa. odbyte onegdaj konsylium lekarskie orzekło, że w chwili obecnej nie może być mowy o przewiezieniu chorego do Katowic.

** W dniach od 13 do 20 sierpnia odbędzie się w Tucholi tydzień Borów Tucholskich, zaś od 10 do 30 września obchód winobrania na Podolu. W tygodniu Borów Tucholskich udział wezmą oddziały wojskowe, stacjonowane na Pomorzu.

Teatry i kina

Teatr Narodowy - „Wesele Fonsia”, Teatr Polski - „Genewa”, Teatr Letni - „Zgorszenie publiczne”, Teatr Ateneum - „Szczęśliwe dni”, Teatr „8.15” - „Panna Wodna”, Teatr Ali Baba - „Orzeł czy reszka...”, Adria - „Meksykańskie noce” i „Lekcja małżeństwa”, Atlantic - „Wielki walc”, Bałtyk - „Kadeci marynarki”, Casino - „Pojedynek”, Capitol - „Eskapada” i „Szampański walc”, Colosseum - „Pies Baskerwillów”, Europa - „Współczesne panny”, Filharmonia -„Nieustraszony”, Hollywood - „Czardasz”, i rewia, Imperial - „Mr. Dodo szaleje”, Majestic - „W sidłach miłości”, Mewa - „Świecznik królewski” i „Dziewczyna szuka miłości”, Napoleon - „Na spotkanie miłości”, Palladium - „Zeznanie szpiega”, Pan - „Płomienie serca”, Rialto - „Powrót Arsena Lupina”, Roma - „Pieśniarz zachodu”, Stylowy - „Legia honorowa”, Światowid - „Melodie cygańskie”, Świt - „Wrzos”, Uciecha - „Niewolnica Szanghaju”, Victoria - „Port siedmiu mórz”.