Skąd odleci Podlaskie?

W piątek zarząd województwa ma podjąć decyzję co do tego, gdzie powstanie lotnisko regionalne. Teoretycznie powinno to otworzyć drogę do budowy planowanego od kilkunastu lat portu. W praktyce zarząd jest w sprawie lokalizacji wyjątkowo niejednomyślny i trudno przewidzieć, czy uda mu się szybko wypracować kompromis

Harmonogram prac zarządu województwa jest w piątek wyjątkowo napięty. O godz. 14 przed marszałkiem, jego dwoma zastępcami i dwoma innymi członkami zarządu staną eksperci z konsorcjum tworzonego przez Arup i Ekoton. To oni od ponad pół roku opracowują raport oddziaływania na środowisko dla lotniska regionalnego - dokument, który ma wskazać najlepszą lokalizację. Już dwie godziny później zarząd województwa zamierza na konferencji prasowej ogłosić, jaką lokalizację wybrał.

Pośpiech nie dziwi. Na lotnisko i prowadzące do niego drogi w Regionalnym Programie Operacyjnym zarezerwowano blisko 300 mln zł. Rozliczyć je trzeba najpóźniej do roku 2015. A jak na razie w sprawie budowy nie zapadła ani jedna decyzja administracyjna. Skomplikowane procedury sprawiają, że gdyby o pierwszą z nich - decyzję środowiskową - zarząd województwa zwrócił się do stosownych urzędów teraz, to pierwszą łopatę pod liczący 2400 metrów długości pas startowy można by wbić pewnie nie wcześniej niż w roku 2011.

Wskaże zarząd

Przystępując do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko Arup i Ekoton otrzymały siedem różnych lokalizacji. Po przeprowadzeniu analizy wielokryterialnej, czyli porównania przy użyciu kilkudziesięciu kryteriów, w grze pozostały trzy:

** Nowe Chlebiotki, położone mniej więcej w połowie drogi między Łomżą a Białymstokiem,

** Saniki opodal Tykocina oraz

** leżące na skraju Puszczy Knyszyńskiej, nieopodal Michałowa, Topolany.

Teoretycznie raport powinien jednoznacznie wskazać, która z nich jest najlepsza. Czy tak jest i tym razem? Nie wiadomo. Według naszych informatorów konsorcjum usiłuje za wszelką cenę uniknąć jednoznacznych wskazań.

- Jest jednoznaczny przegrany, czyli Nowe Chlebiotki w gminie Zawady. Natomiast co do wygranych, to nie ma jednoznacznego werdyktu. Eksperci wskazują tu zarówno na Topolany, jak i Saniki, podnosząc różne ich plusy i minusy - mówi nasz informator.

Jakie? Nie wiadomo. W urzędzie są tylko dwa egzemplarze raportu, a decydenci strzegą ich jak oka w głowie. Ale przy tak niejednoznacznym wskazaniu całą odpowiedzialność za decyzję będzie musiał na siebie wziąć zarząd województwa, posiłkując się tylko kosztownym opracowaniem Ekotonu i Arup.

Niejednomyślni

I tu mogą zacząć się schody. Zarząd województwa jak do tej pory był w sprawie lotniska wyjątkowo niejednomyślny. Niejednomyślność nie była podyktowana wyłącznie regionalizmami. Bo chociaż za lokalizacją w Nowych Chlebiotkach opowiadał się najmocniej oczywiście Jacek Piorunek, samorządowiec z nieodległej Wizny, to najgorętszym orędownikiem położonych na uboczu, z dala od szlaków komunikacyjnych i dużych miast Topolan był dotychczas wicemarszałek Bogusław Dębski. Reszta zarządu województwa, z marszałkiem Jarosławem Dworzańskim na czele przychylała się do najbliższych Białemustokowi Sanik. Oczywiście nieoficjalnie. Oficjalnie bowiem z urzędu marszałkowskiego płynął następujący przekaz: "dość ręcznego sterowania, niech o lokalizacji, kierując się obiektywnymi kryteriami, zadecydują eksperci".

Bez oporów i głośno natomiast wypowiadają się samorządowcy z miejscowości, w pobliżu których lotnisko mogłoby powstać. Tak więc burmistrzowie Michałowa i Tykocina oraz wójt Zawad głośno przekonują, że u nich lotnisku będzie najlepiej. A mieszkańcy, zwłaszcza Sanik i Topolan, że wręcz przeciwnie.

Topolany

Zwolennicy Topolan, wśród których prym wiedzie Marek Nazarko, burmistrz Michałowa, dowodzą, że to lokalizacja najlepsza, bo najstarsza. Według wojewódzkiego planu zagospodarowania przestrzennego to właśnie tu miało znaleźć się na lotnisko. Ponad 2/3 potrzebnych gruntów należy do skarbu państwa. Burmistrz wskazuje też na wyniki nieoficjalnego plebiscytu, jaki przeprowadziła gmina. Większość jego uczestników zdecydowanie opowiedziała się za budową lotniska.

Równocześnie jednak do urzędu marszałkowskiego wpłynął protest ponad stu mieszkańców głównie Topolan i Hieronimowa, którzy budowie zdecydowanie się sprzeciwiają. Wśród argumentów, które pojawiają się wśród przeciwników tej lokalizacji, te najczęstsze to: duża odległość od Białegostoku (ok. 30 km), konieczność zmodernizowania ponad 10 km drogi oraz bliskość terenów Natura 2000. Przeciwnicy zwracają też uwagę na to, że od momentu, w którym zaczęła obowiązywać specustawa lotniskowa ani kwestia ewentualnych wywłaszczeń, ani posiadania planu zagospodarowania nie ma dla budowy większego znaczenia.

Saniki

Tę lokalizację zdecydowanie popiera burmistrz Tykocina Krzysztof Chlebowicz. Wśród argumentów za najważniejszy uznaje bliskość Białegostoku (kilkanaście kilometrów) i drogi krajowej numer osiem. Lotnisko miałoby znaleźć się raptem dwa kilometry od niej. A to oznacza, że łatwy dojazd mieliby nie tylko białostoczanie, ale również mieszkańcy odległej o 50 km Łomży.

Zdecydowany sprzeciw wyraża natomiast ponad 20 rolników, na gruntach których lotnisko miałoby powstać. To również najkosztowniejsza lokalizacja, nie tylko ze względu na konieczność wykupów. Budowa tu wymaga dość rozległych prac ziemnych, teren jest bowiem pagórkowaty. Z drugiej strony w stosunku do pozostałych lokalizacji i ogólnego kosztu lotniska, którego pierwszy etap będzie kosztował przynajmniej pół miliarda złotych, chodzi o różnice znikome. Tak naprawdę większość wartości lotniska tworzy infrastruktura. A ta w każdej lokalizacji jest taka sama. W skali całego przedsięwzięcia wykupy, odlesienia czy prace ziemne to kilkuprocentowy margines kosztów.

Nowe Chlebiotki

Leżące przy drodze Białystok-Łomża cieszą się największym poparciem posłów, oczywiście związanych z ziemią łomżyńską. Lokalizację popiera wójt Zawad i właściciele gruntów, na których mogłoby powstać lotnisko. Tak naprawdę to właśnie oni, ponad rok temu, zgłosili to miejsce zarządowi województwa. Rolnikom podoba się to, że w pobliżu, w żyznej dolinie Narwi leżą grunty z państwowej rezerwy, na które można by wymienić wywłaszczane działki. Najpoważniejszym argumentem przeciw podnoszonym przeciwko tej lokalizacji jest odległość od stolicy województwa - ponad 40 km. Nowe Chlebiotki są najdalej od Białegostoku położoną propozycją. Według ekspertów w Nowych Chlebiotkach nie dałoby się też przy lotnisku pasażerskim ulokować lotniska sportowego. Nie ma tam na to miejsca.

Długie boje o lotnisko

Ale są też tacy, którym nie podoba się żadna z powyższych lokalizacji. Radni lewicy i część radnych PiS głośno i konsekwentnie powtarzają, że lotnisko powinno powstać na przedmieściach Białegostoku, w Krywlanach. Tam, gdzie lotnisko istnieje od kilkudziesięciu lat. Według ekspertów z Arup i Ekotonu to czwarta w hierarchii lokalizacja, odrzucona w wyniku analizy wielokryterialnej. Zdaniem specjalistów największym problemem Krywlan jest brak możliwości potencjalnego rozwoju portu. Zwolennicy lokalizacji utrzymują, że budowa pasa długości 2400 m w regionie, gdzie jeszcze długo aktywność samolotów pasażerskich ograniczać się będzie do dwóch startów dziennie, jest gigantomanią, na którą region po prostu nie stać. Tym bardziej że chociaż nikt jeszcze nie zrobił studium ekonomicznego eksploatacji lotniska, to już wiele wskazuje na to, że długo trzeba będzie do niego dopłacać. W tej sytuacji, dowodzą działacze lewicy, można zbudować mniejszy port, ale bliżej, czyli na Krywlanach. Przez ostatnich kilka lat zresztą wydawało się, że ta lokalizacja jest przesądzona. Dygnitarze już nawet wymieniali się łopatami, które miały posłużyć do budowy. Nowy zarząd województwa postanowił jednak wywrócić wszystko do góry nogami. Dziś okaże się, czy sprawa lotniska stanie znów na nogach i zapadną jakieś konkretne, wiążące decyzje. Czas ucieka.