600 lat ochrony Puszczy Białowieskiej

150 naukowców z kilku krajów bierze w Białowieży udział w okolicznościowej konferencji. Zwołał ją minister środowiska, by uczcić 600 lat ochrony Puszczy Białowieskiej.

Jesienią 1409 r. tereny dzisiejszej Puszczy Białowieskiej odwiedził król Władysław Jagiełło. Towarzyszące mu wojsko przez dziewięć dni dziesiątkowało tutejszą populację zwierząt. Mięso z polowania po uwędzeniu i zasoleniu stało się podstawą aprowizacji dla oddziałów, które kilka miesięcy później rozbiły pod Grunwaldem siły zakonu krzyżackiego. Owo polowanie sprzed 600 lat stało się paradoksalnie jedną z przyczyn, dla których Puszcza Białowieska we względnie niezmienionym kształcie przetrwała do dzisiaj. Jagiełło bowiem ogłosił ją dobrem królewskim. W ślad za nim szli kolejni monarchowie. Dzięki temu gdy okoliczne puszcze - jak chociażby bielska - znikały ustępując miejsca osadnikom, białowieskie ostępy były dla drwali zamknięte. Taka sytuacja, poza krótkimi epizodami, trwała do 1914 r. Kolejnych sto lat, rabunkowej chwilami eksploatacji, mocno Puszczę Białowieską zmieniło, ale nadal w jej fragmentach mamy do czynienia z lasem naturalnym - ostatnim w Europie.

Obchody jego 600-lecia to wspólna, polsko-białoruska inicjatywa trwająca przez cały rok. Dwudniowa konferencja jest ich ukoronowaniem.

- Głównym celem konferencji jest pokazanie i wzmocnienie wartości przyrodniczych, kulturowych, społecznych i ekonomicznych oraz międzynarodowego znaczenia puszczy w świecie współczesnych zagrożeń dla dzikiej przyrody. Międzynarodowe spotkanie jest jedną z okazji do utrwalenia w Europie i na świecie wiedzy o ochronie puszczy przez Polskę i Białoruś - wyjaśnia Magda Sikorska, rzeczniczka ministra środowiska.

Uczestnicy spotkania piątkowy dzień spędzali na zwiedzaniu. Najpierw zobaczyli serce puszczy - istniejący od ponad 80 lat rezerwat ścisły, który obejmuje dziś zaledwie 16 proc. polskiej części puszczy. Później wizytowali okolice Topiła, w części puszczy zarządzanej przez leśników.

W sobotę ministrowie środowiska Polski, Białorusi i Litwy mają podpisać kilka międzynarodowych porozumień, dotyczących tak samej Puszczy Białowieskiej, jak i ogólnej współpracy przy ochronie przyrody. Uczestnicy konferencji odsłonią też pamiątkowy, czterotonowy głaz granitowy z następującą inskrypcją:

"Prastara Puszczo, trwaj wiecznie w swej potędze i pięknie i ucz nas jak kochać ojczystą przyrodę".

Podczas konferencji minister Maciej Nowicki będzie też mówił o szczegółach Białowieskiego Programu Rozwoju. W jego ramach do gmin Puszczy Białowieskiej może trafić ponad 100 mln zł na różnego rodzaju rozwojowe przedsięwzięcia. Warunek jest jeden - samorządy muszą zgodzić się na takie poszerzenie parku narodowego, by objął on połowę powierzchni polskiej części lasu. Konsultacje w tej sprawie wciąż trwają, powinny zakończyć się do połowy tego miesiąca.