Zaczynamy tydzień. Rzecznik Cietrzewi

Gawrony pod moim oknem zaczęły się dziwnie zachowywać. Odwiedziłem zatem Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, aby dowiedzieć się, czy to już okres lęgowy krukowatych? Czy to już upragniona wiosna? Poszedłem w sprawie gawrona, wyszedłem zaś stamtąd z naręczem broszurek dotyczących cietrzewia i projektu jego ochrony.

Niesamowite rzeczy! Cały naród czyta obecnie biografię Kapuścińskiego, ja zaś zatapiam się w lekturze raportu "Stan populacji cietrzewia w rejonie puszczy Knyszyńskiej w 2009 roku". Autor raportu Eugeniusz Pugacewicz podjął się zadania policzenia wszystkich cietrzewi! Ależ to jest lektura! Samce liczy się wiosną podczas toków. Natomiast samice - w lipcu i sierpniu, gdy skończyło się wysiadywanie jaj i kura prowadza młode. Pozwolę sobie na cytat z ww. raportu " W jednym zakątku lęgowym znaleziono stare paprzysko, w drugim kura ogrzewała 2 pisklęta, prawdopodobnie w czasie deszczu". Autor potrafi czytać ze śladów niczym Winnetou! Nagle poczułem potrzebę, by rzucić w diabły tę całą cywilizację, komputery, internety i ruszyć poprzez łąki, bagna i pola na spotkanie z przygodą. Albo inny cytat "Jeszcze w lipcu kura miała młode, w sierpniu była już jednak sama". Ileż dramatu zawiera się w tym prostym zdaniu. Matka straciła swe dzieci. Jest sama. Sama! Niestety to sytuacja wśród cietrzewi dość częsta. Na tego pięknego kuraka dybią bowiem: lis, jenot, kuna i norka. PTOP płaci więc myśliwym za każdy odstrzał zwierzęcia zagrażającego cietrzewiom. Myśliwy przynosi do biura ogon upolowanego drapieżnika z dokładnym opisem - kiedy i gdzie został ustrzelony. I dostaje za ów ogon nagrodę. Znów zapachniało mi opowieściami z Dzikiego Zachodu. Indianie, traperzy, kupieckie faktorie! W naszym mieście! Niestety już niedługo owa egzotyka może się skończyć. Eugeniusz Pugacewicz na badanym przez siebie terenie naliczył tylko 64 ptaki. Populacja cietrzewia zastraszająco maleje. Już wkrótce może zniknąć z podlaskiego krajobrazu całkowicie.

Aby temu zapobiec, powstał projekt pt. " Czynna ochrona cietrzewia na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza Knyszyńska". Program jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko. Wymieniam dokładnie wszystkie nazwy, bo być może inne organizacje też będą chciały skorzystać z podobnych dotacji. W PTOP zakupiono: ciągnik, belownicę, przetrząsacz, a także kosiarkę bijakową i rotacyjną. Traktorem chronią cietrzewia? A tak! Wykaszają łąki w tzw. szachownicę i usuwają zakrzewienia. Oczywiście wykasza się w określonym terminie, by nie przerywać ptakom toków i nie przeszkadzać w lęgach.

Ktoś powie "Nie lepiej wydać te pieniądze na pomoc ubogim?". Oczywiście, że można zabrać cietrzewiom. Nie widziałem jeszcze takiego Robin Hooda, który odebrałby pensje posłom i przekazał je ośrodkom opieki społecznej. O cietrzewia kto się upomni? Ale można na całą sprawę spojrzeć inaczej. Jeszcze kilkanaście lat temu cietrzew w Puszczy Knyszyńskiej był gatunkiem niezwykle licznym. Dlaczego zatem dzisiaj wymiera? Może warto poznać te mechanizmy, bo a nuż następnym gatunkiem będziemy my?