Z kamerą na Czeczenów

Zrobione z ukrycia filmy i zdjęcia uchodźców mieszkających przede wszystkim w Łomży, ale także w Białymstoku od kilku tygodni publikowane są w internecie. Opatrzone są obraźliwymi komentarzami, nawołującymi do nienawiści

Filmowiec amator, podpisujący się nickiem "jargibin", swoje produkcje umieszcza m.in. na portalu YouTube, zdjęcia na różnego rodzaju przeglądarkach, jak popularne Demotywatory.pl, a linki do nich wstawia na forum internetowym łomżyńskiego serwisu informacyjnego 4lomza.pl. Jeden z nich - zatytułowany "Samochody Czeczenów" - ma już ponad 60 tysięcy wyświetleń. Równie chętnie oglądany i komentowany jest "Żywot Czeczena", do którego autor stworzył nawet plakat, opatrzony logotypami znanych patronów medialnych. Opis filmu: "Piękne kobiety, szybkie samochody, hazard, narodziny terroru".

Sam "jargibin" opisuje, że w celu nakręcenia ujęcia, podchodził pod ośrodek dla uchodźców "Budowlani" w Białymstoku nawet o godz. 6 rano. Są też zdjęcia z okolic białostockiego ośrodka "Iga", ale większa część to materiały z Łomży. Większość kręconych jest z ukrycia, ale sporo wygląda tak, jakby filmowiec chodził krok w krok za czeczeńskimi kobietami z dziećmi, na przykład robiącymi zakupy. Jak w przypadku ujęcia z centrum Białegostoku, gdzie matka kupuje dziewczynce lody. Film opatrzony jest opisem, że za lody zapłacą Polacy.

Przykładowe komentarze z innych materiałów: "Czeczenów stać na dobre telefony. Ty pracujesz na to, żeby niczego im nie brakowało", "Muzułmanie opanują świat, dlatego że są silnie skonsolidowani i w odróżnieniu od Europejczyków własną religię i własny naród stawiają ponad wszystko", "Mieszkania - uczciwy Polak nie dostaje żadnego, Czeczeni dostają nowiutkie, po kilku latach pobytu w Polsce, pedofil - dla Polaka zboczeniec gorszy od geja, dla Czeczena: niemalże Bóg".

Na forach internetowych, komentujących obraźliwe dla cudzoziemców materiały, pojawiają się całe litanie niewybrednych komentarzy.

- Kiedy ponad tydzień temu na forum portalu 4lomza natrafiliśmy na link do filmu "Żywot Czeczena" i dyskusję na ten temat, przeraziliśmy się - mówi Kamil Kamiński z Fundacji Ocalenie, działającej na rzecz dialogu między Polakami a uchodźcami w Łomży (nagrodzony w tegorocznej edycji akcji "Gazety" Przystanek Młodzi). - Są tam m.in. nagrani ludzie, którzy przychodzą do naszej fundacji w siedzibie MOPS po pomoc. Jest pokazany blok z opisem "Tu mieszka Czeczen". Obawiamy się, że ktoś może to wykorzystać i np. wybić szybę. Konkretne osoby rozpoznają się na tych materiałach. Ktoś za nimi chodzi, komentarze mogą świadczyć o tym, że ma na tym punkcie obsesję.

Fundacja Ocalenie poinformowała o sprawie specjalny departament w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, odpowiadający za przeciwdziałanie dyskryminacji na tle narodowościowym i rasowym. Jej wyjaśnieniem powinna zająć się łomżyńska policja.

- Chodzi o podsycanie nastrojów antyczeczeńskich za sprawą zmanipulowanych informacji - nie ma wątpliwości Kamiński. - Pada na przykład informacja, że Czeczeni dostają mieszkania, a od 10 lat ich obecności u nas nikt żadnego nie dostał. Są hasła o islamskim terroryzmie. Mamy ewidentnie do czynienia z nawoływaniem do nienawiści na tle narodowościowym. Boimy się o ludzi, którzy uciekali tu od wojny, a teraz można ich zobaczyć na ogólnodostępnych portalach, choć autor niby próbuje zasłaniać twarze czarną kreską.

- Czujemy zagrożenie - opowiada Satsita Khumaidova, Czeczenka pracująca w Fundacji Ocalenie. - Ludzie, którzy przeżyli wojnę, znowu pytają, czy mają uciekać z Łomży. To nie do pomyślenia, że traktuje się nas jak zwierzęta, tropi w miejscach, gdzie mieszkamy. Ja nie zaglądam nikomu, co wkłada do koszyka w sklepie.

Khumaidova ma nadzieję, że prześladowca uchodźców zostanie szybko ujęty.

- Jestem pewna, że policja i prokuratura zrobią swoje. Kiedy na sali sądowej spotkałam chłopca, który roznosił ulotki napastujące Czeczenów, spytałam: "Dziecko, po co ci to było? Ktoś cię w to wciągnął i siedzi spokojnie w domu. Dla ciebie to jest czas na naukę, dziewczynę, muzykę, a nie takie rzeczy". Było mi go żal, ale teraz, kiedy sprawca zostanie ujęty, specjalnie zostanę w Łomży i będę zeznawać. Będę walczyła o swoje dobre imię - mówi rozgoryczona kobieta.

Na końcu jednego z filmów autor podaje numer konta, adres mailowy, a nawet instrukcję dla innych, którzy chcieliby kręcić podobne obrazy. Jednak pozostaje nieujęty, a obraźliwe materiały nie zostały usunięte z internetu.

- Obowiązują nas pewne procedury, ale to na pewno nie potrwa długo - zapewnia Sławomir Dąbrowski, rzecznik łomżyńskiej komendy policji. - Dostaliśmy zgłoszenie i prowadzone są czynności operacyjne. Niestety, nie mogę w tej sprawie wiele zdradzić dla dobra śledztwa.

Za nawoływanie do nienawiści na tle narodowościowym grozi do trzech lat pozbawienia wolności.