Cyklista pełen wdzięku

Jeśli masz pieniądze, kupuj rower. Nie wyobrażaj sobie, że w nim siedzi diabeł, nie lękaj się trudów nauki, nie lekceważ go jako zabawkę, ale naucz się jeździć i wyjeżdżaj jak najczęściej i najdalej za miasto. W krótkim czasie zgrubieją ci muskuły, odzyskasz sen, apetyt i humor, staniesz się człowiekiem zdrowym i dzielnym

Tak na łamach "Kuriera Codziennego"" namawiał swoich czytelników na "rowerowanie" Bolesław Prus w roku 1891. Ja za sugestią pisarza odwiedziłem ostatnio kilka sklepów rowerowych, aby zorientować się czy po sezonie rowery zaczęły już tanieć. Rzeczywiście ceny rowerów ostro poszły w dół. Najczęściej są to obniżki rzędu 20-25 proc. Wiadomo, handlowcy starają się przed zimą wyprzedać co się da. W sklepach jednak wielkiego ruchu nie widać. Wśród kupujących są zarówno łowcy okazji, którzy polują na coś konkretnego w dobrej cenie, jak i ci, którzy szukają niedrogiego roweru dla siebie na przyszły sezon. Liczą naturalnie na to, że zdążą jeszcze na nim trochę pośmigać zanim spadnie śnieg. Spadek cen obserwujemy również na allegro. Z giełdy samochodowej rowery już znikły wraz z ochłodzeniem, na zakup roweru używanego przyjdzie nam poczekać więc do wiosny.

Na zakupach w jednym ze sklepów rowerowych spotkałem - świeżo po Akademickich Mistrzostwach Świata we Wrocławiu naszą białostocką studentkę - Karolinę Baszeń, która wywalczyła złoty medal w strzelaniu z broni pneumatycznej. Okazuje się, że jazda na rowerze jest dla niej doskonałym treningiem, który wzmacnia mięśnie nóg i ostatecznie wpływa korzystnie na celność strzałów. Mistrzyni poszukuje sobie modelu z przednim amortyzatorem. Okazuje się że zakup roweru to nie taka prosta sprawa. Zanim dokonamy wybory trzeba sobie zadać wiele pytań.

Jak i gdzie kupić rower?.

Zdecyduj się, co chcesz kupić: zabawkę czy pojazd, bo jeżeli zabawkę to udaj się raczej do sklepu z pluszowymi misiami. Rower nie jest zabawką, to pojazd, który jedzie dość szybko. Możesz tanio kupić rower w hipermarkecie, ale eksperci jazdy rowerowej ostrzegają, że dostajesz to, za co płacisz: tańszy rower będzie miał tańsze komponenty, które mogą popsuć się lub przełamać po kilku lat użytkowania. Rowery takie są też z reguły cięższe, co może nie ma znaczenia jeżeli kręcisz się pod blokiem, ale zaczyna być ważne jeżeli planujesz dłuższą eskapadę. Lepiej więc udać się do specjalistycznego sklepu rowerowego, gdzie sprzedawcy mają stosowną wiedzę i doświadczenie, aby ci doradzić. Ci faceci pracują z rowerami na co dzień przez lata i naprawdę znają się na tym.

Znajdź sklep, w którym się dobrze czujesz. Nie lubimy miejsc, gdzie czujemy presję kupowania czegoś, czego nie jesteśmy pewni. Wkrocz więc śmiało do sklepu rowerowego! Pierwsze kroki w sklepie mogą nas onieśmielać. Oglądaj tak długo aż zostaniesz zauważony. Przyjrzyj się czy sprzedawca jest przyjazny i pomocny, czy też podchodzi do ciebie lekceważąco i traktuje cię jak idiotę. Nie daj się aby taki "technospeak", popisujący się specjalistycznym żargonem, wcisnął ci coś, czego wcale nie potrzebujesz. I nie stwarzaj pozorów, że rozumiesz coś, o czym nie masz zielonego pojęcia. Owszem, to może zawstydzać, że nie wiesz o czym mówią, ale nie przejmuj się tym. Wytrwaj! Może pomoże ci w tym trochę niniejszy artykuł? Pooglądaj trochę folderów, poszperaj w internecie i przede wszystkim choć trochę zapoznaj się z rowerowym słownictwem. Możliwe, że w osłupienie wprowadzają ciebie takie określenia jak: manetka, wkład suportu czy V-brake, ale nie zauważysz kiedy sam będziesz ich używał.

Zdezorientowany? Nie wiesz co wybrać?

Nic dziwnego. Każdy kto pierwszy raz kupuje rower staje przed tym problemem. Odpowiedź zależy od tego, do jakiej jazdy ma to być rower. Czy to będą długie trasy, czy tylko krótkie przejażdżki, czy rekreacja, czy wyczyn? Jeżeli trenowałeś coś w szkole a teraz marzysz, aby pośmigać rowerem to wielu sprzedawców zasugeruje ci rower szosowy. Podobnie ci, którzy byli biegaczami, ale musieli przejść na rower z powodu chorych kolan, też są dobrymi kandydatami do roweru szosowego. Oni są atletyczni, mają ukształtowaną sylwetkę, będą się czuli na takim rowerze doskonale. Ale jeżeli ty nie lubisz jazdy prawie leżąc, powinieneś rozważyć rower do jazdy bardziej w pionie. Przyjrzyjmy się zatem podstawowym rodzajom rowerów.



Rower miejski (holender)

Jest przeznaczony do jazdy w mieście np. dojazdy do pracy. Waga ok. 20 kg, ale są również wersje lżejsze, w których rama wykonana jest ze stopu aluminum. Koła 28-calowe (również 26 i 27 cali). Rama krótka, kierownica gięta i szeroka, sidełko szerokie i wygodne do jazdy w pozycji wyprostowanej. Wyposażenie: dynamo, lampy, błotniki, osłona na łańcuch, nóżka, bagażnik tylny i często koszyk mocowany na bagażniku lub z przodu przy kierownicy. Rower miejski nie jest rowerem wyczynowym więc występuje w nim również wersja dla pań tzw. damka, która ułatwia wsiadanie i umożliwia jazdę w sukience lub spódnicy. "Damki" są często używane również przez mężczyzn. Rower miejski nie wymaga dużej ilości biegów jak rower trekingowy. Często spotyka się w nich wewnętrzne przerzutki planetarne umieszczone wewnątrz tylnej piasty (3-14 biegów). Hamulce mogą być bębnowe, umieszczone w piastach oraz hamulce torpedo ("kontra").



Rower górski

Najpopularniejszy typ roweru. Występuje w wielu wersjach - od wyczynowej. Doskonale nadaje się do jazdy po "wertepach", świetnie spisuje się również w mieście. Spotykamy rowery "sztywne" - bez amortyzacji, "hardtriale" - z przednim amortyzatorem oraz "fule" - z pełną amortyzacją. Dobry amortyzator, który niestety trochę kosztuje, znacznie poprawia komfort jazdy i bezpieczeństwo. Praktycznie każdy rower górski po zamontowaniu odpowiedniego osprzętu może być przekształcony w rower miejski.



Rower szosowy

To klasyczny rower przystosowany do szybkiej jazdy z klasycznym układem napędowym, oraz klasyczną ramą. Koła mają średnicę 28 cali. Jazda odbywa się w pozycji niewygodnej ale za to areodynamicznej i pozwala na rozwijanie znacznych prędkości. Cienkie i twarde opony zmniejszają tarcie. Współcześni producenci osprzętu i ram do rowerów szosowych "stają na głowie" aby osiągnąć jak najmniejszą masę, jak najwięcej przełożeń i jak najmniejsze opory areodynamiczne produkowanych rowerów. Do ich produkcji stosuje się ultralekkich i ultra wytrzymałych materiałów jak karbon, duraluminium, tytan, włókna aramidowe. Osprzęt do tych rowerów też jest często mocno "odchudzony". Najlżejsze rowery szosowe są budowane z ram karbonowych o spłaszczonych przekrojach. Ich masa nie przekracza 6,5-7 kg.



Rower trekkingowy

Generalnie rower turystyczny z nastawieniem na turystykę zaawansowaną przystosowany do tego, aby móc na nim pokonywać długie dystanse. Często są to wojaże wielodniowe i niekoniecznie po asfalcie. Rowery trekingowe umożliwiają jazdę w pozycji bardziej wyprostowanej niż rowery wyścigowe. Przeważnie mają 28 calowe koła chociaż zdarzają się mniejsze. Przypominają trochę rowery górskie, ale w przeciwieństwie do nich montowane są na nich bagażniki i sakwy, zarówno z przodu jak i z tyłu. Często przystosowane są do transportu przyczepek bagażowych. Posiadają też dynamo, oświetlenie i błotniki. Ogumienie mają pośrednie między rowerem szosowym a rowerem górskim. Wyposażone się zwykle w osprzęt dobrej jakości. W końcu muszą być niezwykle wytrzymałe i niezawodne. Ich waga łącznie z bagażem może dochodzić do 50-60kg.

Właściwe wymiary

Rower niedostosowany będzie niewygodny, nie będzie też bezpieczny. W dobrym sklepie rowerowym sprzedawca sam "przymierzy" ci rower. Generalnie rama roweru powinna być o 2-7cm poniżej krocza. Technika pomiaru wygląda w ten sposób, że wsiadamy na rower, jedna noga wyprostowana opiera się o podłoże a druga opiera się piętą o pedał. Kierownicę i siodełko dopasowujemy tak aby było nam wygodnie.

Nie bój się wziąć jazdy próbnej dookoła sklepu. Na co zwracać uwagę w jeździe próbnej? Największą znakiem dla ciebie, że rower jest dobry jest to, że czujesz się na nim pewnie i wygodnie. Powinieneś przetestować kilka rowerów. Zmiany biegów powinna być w miarę ciche, bez zgrzytów. Manipulacje, szczególnie obroty, powinny być równe i naturalne. Hamowanie powinien być też płynne, nie urywane i nie piskliwe. Dźwignie hamulca nie powinny się zbytnio ślizgać kiedy je zaciskasz. Pozycja kierownicy i rączek (uchwyty) powinny być komfortowe. Poproś, aby obsługa sklepu dostosowała ci siodełko, chyba że będziesz mógł zrobić to sam. Jeżeli będą możliwości spróbuj pokombinować jadąc trochę pod górkę i w dół, tak jak będzie to później w praktyce. Przyjrzyj się jak sprawuje się rower na wolnym biegu, jak łańcuch przesuwa się na niskie biegi i czy z mechanizmem napędowym jest wszystko O.K. Przy zjeździe oceń jak działają hamulce, ich obsługa i sprawdź jak rower zachowuje się podczas skręcania. Jeżeli potrafisz - przejedź się "bez trzymanki". Rower powinien utrzymać tor linii prostej bez potrzeby przechylania się w którąkolwiek stronę. Przy wyższych szybkościach, nie powinno nie być żadnym wstrząsów przedniego koła. Pomanipuluj trochę zmieniając kilkakrotnie biegi z najwyższych na najniższe. Jak już się trochę oswoisz z rowerem spróbuj szybkiego hamowania. Jeżeli to jest drogowy rower, podnieś się z siodełka i spróbuj jechać i bilansować stojąc na pedałach a jeżeli górski, możesz delikatnie przetestować zawieszenie najeżdżając np. na krawężnik.

Rower używany

Możesz zrobić dobry interes kupując rower używany. Czasami, ludzie sprzedają starsze modele rowerów za połowę ceny. Obejrzyj, czy koła nie są koła scentrowane, czy nie są zniszczone opony i koniecznie zrób jazdę próbną. Przedtem naturalnie sprawdź ciśnienie i hamulce. Dobrze jest też obejrzeć łańcuch. Warto skonsultować zakup ze znajomym serwisantem. Tani używany rower to niestety ryzyko, że może pochodzić z kradzieży. Dobrze jest więc poprosić sprzedającego o dokumenty zakupu, instrukcje obsługi itp. Osoba, której rower skradziono jest nadal jego prawowitym właścicielem. Jeżeli ktoś rozpozna u ciebie swój rower niestety będziesz musiał się z nim pożegnać.



Zachęcam do jesiennych zakupów tanich rowerów a w szczególności panie, albowiem (jak czytać możemy w „cykliście” z 10 września 1895 roku): „Każdy, kto widział cyklistkę jadącą, przyznać musi, iż jest ona stworzonkiem bardzo miłym, pełnym wdzięku i czyniącym na widzu jak najsympatyczniejsze wrażenie”.