Białystok na rowery. Rowerem w duecie

Kiedy jesienią ubiegłego roku odebrałem telefon z prośbą o zorganizowanie rajdu rowerowego dla niewidomych, myślałem, że to jakiś głupi żart. Okazało się, że dla niewidomych z Mikołowa z województwa śląskiego jazda na rowerze to normalka.

Opracowanie trasy 11-dniowego rajdu dla osób z dysfunkcją wzroku było nie lada wyzwaniem. Na szczęście miałem pomoc od samych zainteresowanych, którzy stopniowo wprowadzali mnie w tajniki rehabilitacji osób niewidomych i słabowidzących i udzielali wskazówek, co do przebiegu trasy i atrakcji.

- Nazwa „Duet” wzięła się stąd, że rowerzyści jeżdżą na tandemach - wyjaśnia Kornel Chmiel, prezes Polskiego Związku Niewidomych w Mikołowie. - Uczestnicy rajdu pokonują dziennie, pod okiem przewodników rowerowych, od 30 do 60 kilometrów. Część grupy składa się ze stałych uczestników, którzy biorą udział w rajdach rowerowych na tandemach, począwszy od 2002 roku. W tym roku chcielibyśmy przejechać się po Podlasiu, poznać wielokulturowość tego regionu i naturalnie spróbować specjałów podlaskiej kuchni. Na rajd „Cuda Podlasia” zapisało się już 22 uczestników. Chętnych jest znacznie więcej, ale niestety mamy problemy sprzętowe. Brakuje nam tandemów. Dwuosobowe rowery to niestety sprzęt kosztowny.

Kapitan i palacz

Kolarstwo jest dyscypliną wyjątkowo trudną i niebezpieczną, zwłaszcza dla niewidomych. Dlaczego więc wybierają rower? Dzięki niemu przezwyciężają swój naturalny lęk przed upadkiem, usprawniają swój zmysł równowagi oraz łatwiej orientują się w terenie. Ważne jest również i to, że kolarstwo tandemowe opiera się na integracji z osobami widzącymi.

To wspaniała rehabilitacja i rekreacja dla osób z utratą wzroku w każdym wieku. Jest świetna do wzmocnienia mięśni i ćwiczeń aerobowych. Podczas gdy osoby widzące poruszają się z reguły na pojedynczym rowerze, to osoby z utratą wzroku muszą decydować się na tandemy, lub tzw. "double bike", którymi można jeździć we dwójkę. Ten ktoś z przodu na tandemie to w rowerowym żargonie "captain", czyli kapitan, pilot lub po prostu kierowca, a ten za nim to "stoker", czyli palacz. Zajęcia na rowerze to przede wszystkim próba terapii psychoruchowej. Do jazdy na tandemie niezbędna jest absolutna koncentracja, komunikacja i koordynacja.

Ważna komunikacja

Tandemem naturalnie kieruje osoba w pełni widząca komunikując się w czasie jazdy z partnerem na tylnym siedzeniu. Niewidomy lub słabowidzący z tyłu może w takim układzie jeździć zarówno rekreacyjnie, jak i wyczynowo. Kolarstwo tandemowe to bardzo dynamicznie rozwijająca się dyscyplina sportu. Osoba z dysfunkcją wzroku wprawdzie nie widzi pokonywanej trasy, ale przecież czuje szybkość, wspólny wysiłek, zmęczenie, a w przypadku sportu - radość zwycięstwa. Nie jest łatwo rozpędzić do prędkości 80-90 km na godz. masę, na którą składają się ciężki rower i waga dwóch zawodników. W tandemach właśnie wygrywa się siłą i wytrzymałością. To jest zupełnie co innego niż jazda solo. Atutem jest tu również wysoka klasa i umiejętności pilota. Często urządzenia do zmiany biegów celowo montuje się na tylnym uchwycie kierownicy, co sprawia, że rowerzysta z tyłu jest bardziej aktywnym uczestnikiem jazdy. Jeśli to on kontroluje przekładnię, to zmusza tym samym zespół do większej komunikacji. Tandemowe zespoły mają opracowane swoje kody językowe i slogany, którymi koordynują motorykę i pracę ciała. Załoga musi być ze sobą świetnie zgrana zarówno dla bezpieczeństwa, jak i dla wyniku.

Tandem

Rower przeznaczony dla dwóch osób siedzących w układzie jedna za drugą. Ma, tak samo jak rower jednoosobowy, jedną ramę i dwa koła oraz hamulce, za to każda z osób ma własne: kierownicę, siodełko i pedały. Tandemy, tak jak normalne rowery, mogą być wyposażone również w amortyzator przedniego koła, w przerzutki i inne dodatki ułatwiające jazdę w dwie osoby. Udział w napędzaniu roweru mają na ogół obie osoby, natomiast kieruje nim osoba z przodu. Tradycyjne tandemy mają z reguły mniejszy rozmiar ramy dla rowerzysty w tylnej części, gdyż producenci, nie wiadomo dlaczego uważają, że to kobiety zawsze będą jeździły z tyłu.

Zalety:

- dwie osoby o różnej kondycji mogą jechać jednym tempem; - tandem mobilizuje do jazdy w dwójkę; - pozwala jednemu odpocząć przez chwilę, w czasie gdy drugi pedałuje; - pozwala na jazdę osobą z dysfunkcją wzroku

Wady:

- cena jest trochę wyższa niż dwóch rowerów kupowanych osobno; - jazda samemu na tandemie jest bardzo męcząca; - jazda na tandemie wymaga doświadczenia (łatwiej o wywrotkę z powodu nieuwagi jednej z osób); - osoba jadąca z tyłu lubi od czasu od czasu przestać pedałować; - osoba z przodu zasłania widok rowerzyście na tylnym siedzeniu; - jazda w terenie jest możliwa, ale nie jest tak wygodna jak na zwykłym rowerze

Rajd Duet 2011 "Cuda Podlasia" rozpocznie się w Mielniku 1 sierpnia 2011 r. Wkrótce podamy szczegółowy program imprezy. Bardzo chcielibyśmy, aby wzięli w niej udział również niewidomi z Podlasia. Chętni są, ale brakuje sprzętu. Wszystkich, którzy mogliby nam w tym pomóc, prosimy o kontakt z redakcją - tel. [phone].